Bomen🌿 Inheems in NederlandZeer winterhard — verdraagt vorst tot -30°C

Zwarte els

Alnus glutinosa

Vanaf€ 3,95incl. BTW

Selecteer een maat om te bestellen

Kies een maat

Zwarte els (Alnus glutinosa) is een oorspronkelijk inheemse, bladverliezende boom van elzenbroekbossen, moerasbossen, beekdalen, rivieroevers, sloten, vijverranden en andere vochtige tot natte plaatsen. De boom is herkenbaar aan de donkere, gegroefde schors, gesteelde paarsbruine knoppen en ronde tot omgekeerd eironde bladeren met een stompe of iets ingesneden top. Jonge knoppen, twijgen en bladeren kunnen kleverig aanvoelen. In februari en maart bloeit Zwarte els vóór het verschijnen van het blad met hangende geelbruine mannelijke katjes en kleine roodbruine vrouwelijke bloemen. De vrouwelijke katjes groeien uit tot houtige elzenproppen, die in de herfst rijpen en gedurende de winter kleine zaden vrijgeven. Zwarte els is geschikt voor grote tuinen, natuurvriendelijke oevers, wadi’s, houtwallen, windsingels, voedselbossen en landschappelijke beplantingen. De boom verdraagt een hoge grondwaterstand, tijdelijke overstroming en zuurstofarme grond. Via wortelknolletjes met Frankia-bacteriën wordt stikstof uit de lucht vastgelegd, waardoor de bodem geleidelijk voedselrijker kan worden.

Jaarkalender

	Jan	Feb	Mrt	Apr	Mei	Jun	Jul	Aug	Sep	Okt	Nov	Dec
🌸Bloeit
🐝Levert nectar
🍓Vruchtdragend
🍂Herfstkleur

Snoeiperiode

✂️Beste snoeiperiode: Jan, Feb, Nov, Dec

	Jan	Feb	Mrt	Apr	Mei	Jun	Jul	Aug	Sep	Okt	Nov	Dec
✂️ Snoeiperiode

Beste snoeiperiode

Zwarte els heeft als vrijgroeiende boom weinig snoei nodig. Verwijder tijdens de winterrust alleen dode, beschadigde, kruisende of verkeerd geplaatste takken en snoei niet tijdens strenge vorst. De soort verdraagt hakhoutbeheer en knotten, maar pas zware snoei alleen toe wanneer de boom vanaf jonge leeftijd voor zo’n beheervorm is bedoeld.

Botanisch dossier

Standplaats & bodem

Zon, Halfschaduw

Grondsoort: Klei, Zand, Leem, Veen, Humusrijk

Vochtbehoefte: Vochtig, Nat / moerassig, Matig vochtig

pH: Zuur (<5,5), Zwak zuur (5,5–6,5), Neutraal (6,5–7,5), Kalkrijk (>7,5)

Voedselrijkdom: Voedselarm, Matig voedselrijk, Voedselrijk

Humusgehalte: Venig, Humusrijk, Matig humeus, Humusarm

Waterafvoer: Goed drainerend, Vochthoudend, Slecht drainerend

Uiterlijk & seizoen

Volgroeide hoogte: 1000-2500cm

Bloei: Feb-Mrt

Herfstkleur: Geen opvallende herfstkleur. De bladeren blijven vaak lang groen en vallen groen, geelgroen tot bruin van de boom zonder een duidelijke sierwaarde in het najaar.

Eigenschappen

Gevoelig voor zout/zeespray: Nee

Eetbaar: Nee

Geur: Geen opvallende geur. Zwarte els wordt door de wind bestoven en trekt insecten daarom niet aan met bloemengeur of nectar.

Ecologische waarde

Zwarte els is een belangrijke waardplant voor talrijke rupsen, waaronder die van de elzenuil, elzenspanner, elzenwespvlinder, groenbandspanner, geelschouderspanner en verschillende eenstaarten en tandvlinders. Ook elzenhaantjes, bladmineerders, bladluizen, wantsen en andere gespecialiseerde insecten leven van het blad, de knoppen, schors of het hout. Deze insecten vormen voedsel voor vogels en vleermuizen. De kleine zaden uit de elzenproppen zijn belangrijk wintervoedsel voor sijzen, barmsijzen en putters. De wortels, takken en kroon bieden langs water beschutting en leefruimte aan vogels, kleine zoogdieren, amfibieën en ongewervelden. Oudere bomen leveren dood hout en holten aan kevers, schimmels, mossen, vogels en vleermuizen. De katjes zijn windbestoven en produceren geen nectar, al kan het vroege stuifmeel soms door bijen worden verzameld.

Voedselweb & Biodiversiteit

🐛 Rupsen & nachtvlindersUiterst nuttig

🐝 Bijen & hommelsNuttig

🪰 ZweefvliegenNuttig

🦋 DagvlindersNuttig

🪲 Kevers & insectenUiterst nuttig

🐦 VogelsZeer nuttig

🐿️ ZoogdierenZeer nuttig

🐞 Overige dierenNuttig

Zwarte els is vooral waardevol door de vele rupsen, kevers, bladmineerders en andere insecten die van de boom afhankelijk zijn. Deze dieren vormen voedsel voor vogels en vleermuizen. De zaden zijn gedurende de winter belangrijk voor sijzen, barmsijzen en putters. De windbestoven katjes produceren geen nectar, waardoor de directe waarde voor bloembezoekers beperkt is. Wortels, holten, dood hout en oeverstructuur bieden aanvullende leefruimte aan talrijke dieren en schimmels.

Verspreiding in Nederland