Rijsbes
Vaccinium uliginosum
Kies een maat
Rijsbes (Vaccinium uliginosum) is een oorspronkelijk inheemse, bladverliezende dwergstruik van natte heide, veendijken, bosvenen, duinvalleien en lichte bossen op zure zand- en veengrond. De jonge takken zijn rond en grijsbruin. De gaafrandige bladeren zijn aan de bovenzijde groen en aan de onderzijde opvallend blauwgroen. In mei en juni verschijnen kleine, witachtige tot roze klokbloemen. De blauwberijpte bessen rijpen vooral in augustus en september en hebben kleurloos vruchtvlees en kleurloos sap. Daarmee verschillen ze van Blauwe bosbes, waarvan het sap sterk paars kleurt. Rijsbes kan via ondergrondse uitlopers groepen vormen, maar groeit alleen goed wanneer de bodem langdurig zuur, voedselarm en vochtig blijft.
Specifieke zorg nodig
Rijsbes verlangt een koele plek in de zon of lichte halfschaduw met zure, kalkvrije en voedselarme grond, bij voorkeur met een pH van ongeveer 4,0 tot 5,5. Gebruik turfvrije heidegrond gemengd met goed verteerde naaldhumus, gecomposteerde dennenbast en wat kalkvrij grof zand. Houd de bodem voortdurend licht vochtig tot vochtig, maar voorkom langdurig stilstaand water rond de wortels. Geef uitsluitend regenwater en laat de grond vooral tijdens warme perioden nooit volledig uitdrogen. Gebruik geen kalk, gewone compost, stalmest of sterke plantenvoeding. Een dunne mulchlaag van dennenbast of halfverteerde dennennaalden houdt de ondiepe wortels koel en vochtig. Bescherm de plant tegen hete middagzon, droge wind en verstoring van de wortels.
Jaarkalender
| Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
🌸Bloeit | ||||||||||||
🐝Levert nectar | ||||||||||||
🍓Vruchtdragend | ||||||||||||
🍂Herfstkleur |
Snoeiperiode
| Jan | Feb | Mrt | Apr | Mei | Jun | Jul | Aug | Sep | Okt | Nov | Dec | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ✂️ Snoeiperiode |
Rijsbes hoeft nauwelijks te worden gesnoeid. Verwijder uitsluitend dode, beschadigde of zeer oude takken aan het einde van de winter. Snoei niet diep in oud hout en verstoor de ondiepe wortels en uitlopers zo weinig mogelijk.
Botanisch dossier
Standplaats & bodem
Uiterlijk & seizoen
Eigenschappen
Ecologische waarde
Voedselweb & Biodiversiteit
Rijsbes is nuttig voor rupsen en nachtvlinders, omdat verschillende soorten het blad van Vaccinium-soorten gebruiken. De klokvormige bloemen leveren nectar en stuifmeel en worden vooral door hommels en andere bijen bestoven, waardoor de waarde voor deze groep zeer hoog is. Zweefvliegen kunnen de bloemen bezoeken, maar hebben door de diepe klokvorm minder gemakkelijk toegang en worden daarom als beperkt beoordeeld. De bessen worden gegeten en verspreid door vogels, waardoor Rijsbes voor hen zeer waardevol is. De waarde voor dagvlinders is nuttig door de beschutting en het gebruik van de vegetatie door enkele gespecialiseerde soorten. Kevers en andere insecten benutten bladeren, bloemen en de vochtige strooisellaag en worden als nuttig beoordeeld. Kleine zoogdieren kunnen bessen eten en tussen de lage struiken foerageren. Ook spinnen, mijten, bodemorganismen en andere kleine dieren profiteren van de vochtige, beschutte vegetatie.
Verspreiding in Nederland
Kaart laden...